Vergeet Panini. Spaar fanstickers

Vergeet Panini. Het is een quote uit één van mijn favoriete video’s over voetbalcultuur. En inderdaad; voor wie eenmaal de boeiende wereld van ultrà- en fanclubstickers heeft ontdekt zijn de saaie en brave portretplaatje een gepasseerd station. Van over de hele wereld worden fanstickers gemaakt, verspreid, geruild en geplakt. Wie er oog voor heeft ziet dat ze een klein, maar niet te missen onderdeel vormen van de hedendaagse beeld- en straatcultuur. Van de wc in je favoriete kroeg, tot de lantaarnpaal om de hoek van de straat: altijd is er wel iets te zien. Ook als fan van FC ST Pauli kun je je hart ophalen. De levendige fanscene heeft inmiddels vele duizenden verschillende stickerontwerpen opgeleverd. FCSP stickers spotten en verzamelen is een hobby op zich!

Toegegeven: ook ik spaarde ooit Panini plaatjes. Ze zijn er al sinds 1968, dus velen van ons zijn er mee opgegroeid. Met één of twee guldens brandend in je broekzak ging ik -zo vaak als mijn zakgeld toeliet- naar de tabakszaak. Persoonlijk zal ik de zware geur van tabak voor altijd met voetbalplaatjes associëren. Loerend naar het kartonnen doosje achter de toonbank, vol met pakjes plaatjes. Ik droomde volgens mij wel eens dat ik zelf zo’n doos te pakken kreeg: walhalla. Vervolgens natuurlijk het spannende open ratsen van de pakjes. De afwisseling van blijdschap (yes! Walter Waalderbos, eindelijk) en teleurstelling (wéér niet Heini Otto…) En natuurlijk het ruilen op het schoolplein of het trapveldje in de buurt. Toch werd het op een gegeven moment saai. Mooie gevarieerde actieplaatjes maakten plaats voor uniforme portretfoto’s, waarbij je hoogstens nog kon lachen om die gekke coupe of dat malle bekkie. En zo verdwenen de voetbal stickers uit mijn leven. Toegegeven, ook leeftijd speelt een rol: je moet toch een keer volwassen worden. En dubbele stickers ruilen op je werk, bij het koffieapparaat of aan de lunchtafel: het is er niet meer bij (al zijn er natuurlijk uitzonderingen).

Tóch ben ik opnieuw gevallen voor voetbalstickers. En wel voor een veel spannender variant: die van de ultras en andere supporters groepen. Dat begon toen ik ooit via Marktplaats een tweedehands FC Sankt Pauli shirt op de kop had getikt en er een lading stickers bij kreeg. Tof! Toen Deense supportersvrienden van de Brune Pandaer mij een keer hun stickers stuurden laaide het vuurtje verder op. En nadat ik voor het eerst in de volgeplakte Millerntor kwam, was het hek écht van de dam. Ik wilde meer. Meer verzamelen, maar ook meer weten. Dat laatste valt overigens niet mee. In mijn optiek maken voetbalstickers deel uit van onze hedendaagse straatcultuur. Als je er oog voor hebt zie je ze overal. Maar hoe is dit ontstaan? Waar is het begonnen? Vragen die zich niet eenvoudig laten beantwoorden.

Voor zover ik het nu kan traceren stamt de trend al uit de jaren 70 van de vorige eeuw. De bakermat lijkt Italië te zijn, niet toevallig het land waar ook de Ultrà-subcultuur is ontstaan (al in de jaren 50!). Maar omdat het in die tijd nog niet eenvoudig was om als particulier zelf grafische ontwerpen te (laten) maken en goedkoop te drukken, bleef de sticker trend klein. Veel van de eerste stickers werden getekend. In Duitsland duurde het zeker 20 jaar voor stickeren echt ingeburgerd raakte. Tot die tijd waren de patches meer populair. De emblemen die de fanatieke fans op hun kenmerkende spijkerjasjes (Kuttes) droegen. Voor het aanbrengen van markeringen in het straatbeeld werd vooral aan graffiti gedaan, met stiften en spuitbussen.

Met de opkomst van internet, de toenemende populariteit van design software en laagdrempeliger mogelijkheden om zelf stickers te laten drukken, kreeg stickering een enorme boost. Ook de groeiende mobiliteit van supporters die hun club achterna reizen, heeft bijgedragen aan de trend. De fanatieke supportersgroepen van clubs (ultràs, casuals) van over de hele wereld gingen hun eigen stickers produceren en verspreiden. En dat om meerdere redenen:

  • Het eren van de eigen club en/of de groep. Stickers zijn eigenlijk de eenvoudigste manier om steun aan de eigen club te betuigen en dat op zoveel mogelijk plekken. De stickers van Ultrá Sankt Pauli vind je bijvoorbeeld werkelijk overal.
  • Het markeren van gebied. Stickers worden gebruikt om zowel het eigen gebied af te bakenen als om tijdens ‘awaydays‘ te laten zien dat men vijandelijk gebiedt heeft betreden. Het overplakken van elkaars stickers is een geliefde bezigheid.
  • Het maken van statements. Veel stickers bevatten boodschappen. Van anti-leuzen tot sympathiebetuigingen en politieke statements. Vermaard zijn de ‘tegen (extreem) rechts‘ stickers van FC Sankt Pauli die je wereldwijd in vele varianten ziet.
  • Het uitdragen van vriendschapsbanden met fans van andere clubs. Er zijn veel stickers die bijvoorbeeld de vriendschappelijk band tussen FCSP en Celtic fans uitdrukken. In Nederland vind je vriendschapsstickers tussen NAC fans en Sankt Pauli.

De eigen stickers van een fanclub dienen eigenlijk als een soort van visite-kaartje. Je ruilt ze met die van andere groepen. Dat ze (meestal) niet te koop zijn en dat je er op andere manier aan moet zien te komen, maakt het verkrijgen ervan natuurlijk extra aantrekkelijk. In de praktijk is het een mooie mogelijkheid om een netwerk van interessante contacten op te bouwen, als is het de ‘traders’ die je steeds meer vindt op social media kanalen als Instagram en Twitter vooral te doen om aan zoveel mogelijk verzamelingen van uiteenlopende groepen en clubs te komen. Een ijdele hoop, want het productieproces gaat altijd maar door. Compleet ben je nooit, maar het is een mooi tijdverdrijf.

FC Sankt Pauli heeft een actieve en omvangrijke sticker cultuur, passend bij de alternatieve status van de club. In de loop van de decennia zijn er vele duizenden ontwerpen gemaakt. Er is geen fanscene ter wereld waar zoveel stickers werden en worden gemaakt. Het sparen ervan is een hobby op zich. Fanatieke verzamelaars hebben duizenden exemplaren en zijn op jacht naar vergeten schoenendozen met oude stickers die ergens op zolder staan. Naar verluidt wordt er gewerkt aan een FC Sankt Pauli sticker boek, waarin zoveel mogelijk stickers terugkomen. Ik kijk er enorm naar uit. De stickers van FC Sankt Pauli Holland zullen er zeker in te vinden zijn. Daarover meer in een volgende blogpost!

Deze blogpost werd geschreven door Ernst.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s