FC Sankt Pauli: ziel boven centen

In de Netflix-serie Home Game is te zien wat er overblijft als je alle honger naar winst uit sport haalt. Boekhoudkundige winst welteverstaan. Als je niet voor de centen de arena in stapt rest passie, moed en trots. Zo hebben de indrukwekkende Florentijnse mannen die met hun wijkgenoten ten strijde trekken tegen de sterkste balvechters uit andere stadsdelen in een krankzinnige pot Calcio Storico meer gemeen met de bende buitenbeentjes die elkaar in Texas van de rollerpiste proberen te beuken tijdens Roller Derby dan je zou durven vermoeden. Ze geven stuk voor stuk hun lijf, liefde en leden aan een sport waar meer op het spel staat dan geld. Geen cent krijgen ze voor de grandioze toewijding en opoffering. Maar wat ze wel winnen is onbetaalbaar: zelfrespect, kameraadschap en vrijheid. 

In de door kapitalisme doordrenkte ‘volksport’ voetbal lijkt die onbaatzuchtigheid en clubliefde vloeken in het stadion. FC Sankt Pauli is daarin ons gewetensvolle baken op ruige wateren. Een eenzame piratenvloot met beperkte riemen tegen de stroom in. Maar zelfs onze clubcultuur van radicale tolerantie en afkeer van hebzucht wordt vaker op de proef gesteld dan ons lief is. De constante bivakkering tussen hoop en vrees is inherent aan de aard van onze vereniging binnen een verziekte voetbalcultuur. Ons kapitaal staat niet op het veld, zit niet in een skybox of bestuurskamer. Ons kapitaal zit in honderdduizenden harten overal ter wereld. Maar juist die harten zijn gevoelig voor exploitatie.

Onze geldschieters zijn niet altijd zuiver op de graat en van 150 euro voor een lapje Levi’s in onze fanshop gaan wij anti-kapitalisten ook niet gelijk watertanden. Waar wij constant op onze hoede moeten zijn en verdere zeggenschap in de club moeten blijven afdwingen lijkt de niet onlogische hang naar betere spelers en een hogere plek op de ranglijst vooral concessies van die mentaliteit te vragen. Niet alleen de clubleiding maar wij allemaal zijn gevoelig voor de mogelijke roem door meer commercie en grotere financiële injecties. 

De coronacrisis dwingt ons allemaal tot reflectie. In onze gezinnen en onze gemeenschappen maar ook in onze sportverenigingen. Clubs, van mini tot megalomaan, leken even door te hebben dat de afwezigheid van een trouw legioen einde oefening betekent. Hoe hoog de prijzenpot, de sponsordeals of de beurswaarde ook is, zonder supportersschare in je stadion kan de tent op slot. Inmiddels bewijst de staatsteun aan Nederlands rijkste clubs, de onrechtvaardige afloop van de rechtsgang tegen big spender Manchester City en de nieuwste geruchten rondom miljoenentransfers dat die realiteit allang weer is weggestommeld door het geluid van rinkelende kassa’s.

Van mijn binnenlandse voetballiefde kreeg ik recent een kille mail met het verzoek de club te ‘helpen’ met een dure seizoenkaart en daar bovenop ook nog even een extra donatie. Waar andere clubs kozen voor steunwerving via schijtlollige tot serieuze smeekbedes van selectiespelers leek de club van Rotterdam-Zuid eindelijk eerlijk richting de achterban: je hart kan ons gestolen worden we vragen je om de inhoud van je portemonnee (Uiteraard werd die strategie snel omgetoverd tot een sympathieke publiekscampagne toen de marketingafdeling zag dat die inkijk in de ware aard niet helemaal goed uitpakte bij het Legioen). 

Wij hebben anno 2020 twee opties. De eerste is te accepteren dat voetbal is verworden tot een kil miljardenbal waar clubs speelbal zijn van de rijken en de rest een rib uit het lijf moet verwijderen voor een shirtje of een seizoenkaart. De tweede is de weg van romantische realisten en idealistische idioten die niet accepteren dat wat van ons allemaal behoort te zijn gekaapt wordt door het grote geld en durven te strijden voor een alternatieve clubcultuur. Waar bevlogenheid en betrokkenheid niet haaks staat op sportief succes maar waar dat in elkaars verlengde kan liggen. Waar kameraadschap en knokken voor je club een professionele organisatie niet uitsluit. Waar we het onverenigbare verenigen en waar we het onmogelijke mogelijk maken.

Er is eigenlijk maar één vereniging in het hedendaagse profvoetbal waar dat experiment kans van slagen heeft en die huist in de Hamburgse Millerntor. Omdat de waarde van deze vereniging niet uit te drukken is in centen, punten op de ranglijst en andere moedige pogingen van het kwantificeren van onze voetbalbeweging. Zo heb ik het afgelopen jaar ontdekt door een deel van onze aanhang iets te beter te leren kennen. 

Exact een jaar geleden sloot ik me aan bij dé Nederlandse fanclub van onze club. Daags nadat strijdmakkers me meenamen naar het uitvak van het Abe Lenstra in Heerenveen voor een onvergetelijke eerste Auswartsspiel. Onze club juichte ik al langer toe. De vooroordelen, positief en negatief, cultiveerde ik tussen mijn oren. In datzelfde hoofd zat de twijfel om me te verenigen binnen de vereniging. Die fanclub zou natuurlijk bestaan uit een stelletje onaangepaste, ongeschoren, onbehouwen en branieschoppende neppiraten. En hoewel die voorgaande kwalificaties voor mij totaal geen slechte eigenschappen betekenen was ik natuurlijk bij lange niet stoer genoeg om me aan te sluiten bij een groep echte voetbalsupporters. Kortom: ik zag best een beetje op toen ik werd toegevoegd aan de fanappgroep tijdens onze vakantie op een burgerlijk bungalowpark. Maar nog nooit werd ik zo hartelijk begroet uit het hele land. Met doodshoofden én regenbogen. Met vakantiekiekjes van vriendelijke familiemannen. Het digitale voorstelrondje bleek een parade van herkenning en verscheidenheid.  

De appgroep moet haast ook wel de enige zijn waar Feyenoord en Ajax fans elkaar vriendschappelijk blijven benaderen. Waar de PEC-supporters gewoon kalm blijven als het uren gaat over het mooiste shirt ooit gedragen door bewoners van de Adelaarshorst. Waar wielerhaters zonder mopperen de koersuitslagen (weliswaar even) gedogen en waar geheelonthouders geduldig alle biertips tot zich nemen. Omdat het zootje ongeregeld in de appgroep een gezamenlijke onuitputtelijke liefde heeft voor die gekke voetbalvereniging uit Hamburg. Menseigen drukt iedereen die liefde op een andere manier uit. Van uitgesproken tot twijfelend, van eeuwig optimistisch tot chronisch zwartgallig, van fanatiek tot laconiek. Die nukken van elkaar accepteren of juist eens stevig bediscussiëren past bij de club die we aanhangen. Er is in de app een band opgebouwd dat veel verder reikt dan duizenden digitale berichten over de zin en onzin rondom de vereniging en het leven an sich. Er zit meer kennis en passie over FCSP dan je bij elkaar kunt kopen. En dit is slecht één van de honderden groepjes binnen onze club. Individueel zijn we te verleiden en te verdelen, collectief zijn we onklopbaar.    

Wie voetbalsupporters beschouwt als sec consumenten of als een dekmantel voor hooliganisme gun ik een dagje bij onze fanclub. Het is dé reden waarom ik geloof dat we het anders kunnen organiseren. Met ziel boven centen, met waarde boven winst. Dat de machtige koning voetbal van zijn troon te stoten is. Dat zijn mantel inmiddels gelijk staat aan naaktloperij en dat wij de spiegel moeten zijn. Overal ter wereld zijn supporters verenigd in hun clubliefde. Die clubliefde is niet gekocht maar ontstond omdat jongens en meiden ooit idolaat werden van die ene speler, er bij waren tijdens die ene wedstrijd of die ene andere voetbalgek ontmoette die onze wereld veranderde. Het is die hartstocht van verenigde supporters, de moed van de Florentijnse strijder en de trots van de derbyskaters die sport zo leuk én noodzakelijk maken. Dat pakt geen oliesjeik, geen rijkere stadsgenoot, geen grootbedrijf ons af. Laten we de bal heroveren en het spelletje claimen waar we zo verliefd op werden. Forza Sankt Pauli!   

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s